10 Mayıs 2013 Cuma

MANGAL KÖMÜRÜ İMALATI

               Mangal kömürü üretimi için kurulan, üzeri toprakla örtülü ocaklara "torluk" adı verilir. Torluk kurulurken, ortasından 30 cm mesafede olmak üzere 3-4 sırık dikilir ve torluktan daha yüksek olan sırıklar, yanma aşamasında baca görevi görebilmeleri için birbirleri ile birleştirilir. Baca içerisine kolayca yanabilen talaş, yonga, çalı-çırpı doldurulur.
              Baca etrafına ise, havalanmayı sağlamak amacı ile, ince çaplı veya yarılmış kuru haldeki odunlar altlık olarak yerleştirilir. Daha sonra kömür haline getirilecek odunlar çepeçevre dikine olarak istif edilir ve çevreye doğru gidildikçe odunların çapı giderek incelir. Torlukta, bir tümsek şekline ulaşıldığından odunların istifleme işlemi paraboloid meydana gelecek şekilde yapılır ve en üstteki kısma konulan odunlar yatık şekilde yerleştirilir. Kömürleştirme esnasında hava ile doğrudan teması kesmek üzere istifin üzeri bir örtü ile kaplanır. Bu örtü yeşil ve toprak örtüsü olmak üzere iki tabakadan oluşur. İlk tabaka olan yeşil örtü, çimen kesekleri, kayın, göknar dalları, yosun, eğrelti otu gibi malzemelerle yapılır. Bu tabaka yaklaşık 15-20 cm' dir. Daha sonra killi toprak, kömür, kırıntı ve tozları ile çamur haline getirilerek hazırlanan toprak örtüsü 5-10 cm kalınlıkta olacak şekilde torluğun üzerine sıvanarak kaplanır. İç kısımda, torluğun ilk kuruluş aşamasında hazırlanan tutuşturma kanalından yararlanarak baca içerisindeki talaş, yonga, çalı-çırpı gibi tutuşturucu maddeler üstten ve alttan yakılır.
               Torluğun yakma işlemine sabahın erken saatlerinde rüzgarsız bir havada başlanır. Kömürleşme için 240-280 C' lik bir sıcaklık gerekmektedir. Torluk içerisindeki ateş, üstten yanlara ve aşağıya doğru yelpaze biçiminde yayılır. Ateşin ilerlemesini idare etmek için torluğun üst kısımlarından başlayarak toprak örtüsü delinir. Bu deliklerden ilk önce su buharı çıkar, daha sonra ise sarı renkte bir duman yükselir. En sonunda karbonmonoksitten ibaret mavi renk meydana gelir. Mavileşme görülünce kömürleşme sona ermiş demektir. Bundan sonra delikler tıkanır. Torluğun dip kısmına açılan deliklerden beyaz duman çıktığı görüldüğü zaman kömürleşmenin sona erdiği anlaşılır. Yanma bittikten sonra torluk birkaç gün soğutulmak üzere bekletilir. Ateşin takip edilebilmesi için torluk demir kancalarla akşama doğru bozulur. Torluğu bozma işi gece yarısına doğru bozulur ve sona erer. Kömür elde etme süresi, ağaç cinsi ve torluk hacmine göre 76 saat ile 107 saat sürer ve yaklaşık 100 kg odundan 20 kg kömür elde edilir.
             
                 Türkiyede yerli üretim iç piyasadaki telebi karşılıyamadığı için bir çok firma yurtdışından mangal kömürü ithal ederler.Fakatithal edilen mangal kömürünün kalitesi yerli üretimin kalitesini tutmaz bunu birkaç sebebi vardır;
              - Yurtdışından gelen mangal kömürü imalat süreci yerli üretim gibi değildir .Kazanlarda yakılarak üretim yapılır. Bu yöntemle yapılan mangal kömürü genellikle fazla yandığı için kof olur yani kullanıcı bu kömürü yalerken gayet kolay yakabilir fakat ömrü az olur yani çabuk geçer
            . - Bu yöntemle üretilen mangal kömürü genellikle ıslak olur çünkü kazanda yanan kömürün soğuma aşaması 2-3 günü geçebilir bu üreticinin kazanı tekrar doldurmasını engeller bu yüzden zarar edilebilir düşüncesiyle kömürler kazandan yeterince soğumadan çıkarılır ve su ile ıslatılır.Bu ise kömürün kalitesini bozar kömür ağır gelir ve kullanıcı için bozuk kalitede kömür imal edilir.
             - Genellikle Bulgaristan ,Mısır ve Ukraynadan gelen bu mangal kömürleri üretilirken genç ağaçlar kullanılmaz çünkü bulgaristan genelinde ağaçlar hep yaşlı ağaçlardır. Ukraynada bulunan ağaç cinsleri ise kendiliğinden doğada yetişen değil el ile dikilen ağaçlardır ve boyları Türkiyede bulunana Meşe ağaçlarına nazaran daha uzundur buda bu ağaçların yeterince sert olmadığının bir kanıtıdır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder